بیش از یک قرن است که شخصیت «شرلوک هلمز» در اشکال مختلف بازآفرینی شده است؛ از کارآگاه جدی و عبوس داستان‌های آرتور کانن دویل (نویسنده بریتانیایی و خالق شرلوک هلمز) گرفته تا قهرمانی اکشن، نسخه‌ای جوان‌ و حتی شخصیتی کمدی.
با این حال، به نظر می‌رسد مشهورترین کارآگاه ادبیات جنایی هنوز ظرفیت بازآفرینی دارد و این‌ بار قرار است هلمز در قالب یک سریال انیمیشنی بزرگسالانه به دنیای تصویر بازگردد؛ پروژه‌ای که می‌خواهد از قواعد آشنای اقتباس‌های هلمز فاصله بگیرد.
شرکت رسانه‌ای هری کینگ «Harry King Television» در حال توسعه مجموعه‌ای با عنوان موقت «شرلوکِ انیمیشنی» است؛ پروژه‌ای که بر اساس مجموعه کتاب‌های «ماجراهای بدون سانسور شرلوک هلمز» نوشته نیکلاس سرکامب ساخته خواهد شد. این سریال بخشی از جهان روایی گسترده‌تر شرلوک واقعی «True Sherlock»است اما با نسخه لایواکشن این مجموعه تفاوت دارد و مشخصاً برای مخاطبان بزرگسال طراحی شده است.
مجموعه «ماجراهای سانسورنشده شرلوک هلمز» به ایده‌ای هجوآمیز اشاره دارد؛ اینکه شاید روایت‌هایی که دکتر واتسون از ماجراهای هلمز نوشته، همه حقیقت نبوده‌اند و بخش‌هایی از آن‌ها به دلیل ملاحظات اخلاقی دوران ویکتوریایی انگلستان حذف یا تعدیل شده باشد. سرکامب با تکیه بر همین ایده، نسخه‌ای متفاوت و بزرگسالانه از جهان هلمز ساخته است؛ جهانی که شخصیت‌های آشنا را حفظ می‌کند اما به آن‌ها اجازه می‌دهد رفتاری غیرمتعارف‌تر و بی‌پرواتر داشته باشند.

انیمیشن؛ فرصتی برای شکستن قواعد

انتخاب انیمیشن برای این پروژه فقط یک تصمیم ظاهری نیست. سرکامب معتقد است این قالب به سازندگان اجازه می‌دهد هلمز را در مقیاسی بزرگ‌تر، خیال‌پردازانه‌تر و جسورانه‌تر از آنچه در اقتباس‌های لایواکشن ممکن است، بازآفرینی کنند.از این منظر، انیمیشن در «شرلوک انیمیشنی» قرار نیست اثری برای کودکان باشد. اتفاقاً سازندگان می‌خواهند از آزادی‌های این قالب برای خلق جهانی اغراق‌شده‌تر، طنزآمیزتر و مناسب مخاطب بزرگسال استفاده کنند؛ جهانی که در عین حفظ عناصر آشنای هلمز، فضای بیشتری برای تخیل و بازتعریف شخصیت‌ها داشته باشد.
ساختار سریال نیز قرار است ترکیبی باشد. هر فصل یک خط داستانی و معمای اصلی خواهد داشت و در کنار آن، قسمت‌ها به پرونده‌ها و داستان‌های جهان ادبی «کانن دویل» نویسنده و خالق شخصیت شرلوک هلمز پیوند می‌خورند. این شیوه به سازندگان اجازه می‌دهد هم داستانی دنباله‌دار بسازند و هم از میراث گسترده داستان‌های کوتاه هلمز استفاده کنند.

تغییر شخصیت‌های فرعی

«شرلوک انیمیشنی» تنها به بازتعریف شخصیت اصلی محدود نمی‌شود. دکتر واتسون، خانم هادسون و پروفسور موریارتی نیز قرار است با پیشینه و ویژگی‌هایی تازه به تصویر کشیده شوند. به گفته سازندگان، هدف این است که جهان هلمز صرفاً حول نبوغ کارآگاه نچرخد و شخصیت‌های پیرامونی نیز فرصت بیشتری برای روایت و شخصیت‌پردازی پیدا کنند.
این رویکرد می‌تواند یکی از تفاوت‌های اصلی پروژه با بسیاری از اقتباس‌های پیشین باشد؛ زیرا در اغلب روایت‌های هلمز، واتسون عمدتاً راوی و همراه کارآگاه است و موریارتی نیز بیش از آنکه شخصیتی مستقل باشد، در نقش دشمن نهایی ظاهر می‌شود. نسخه انیمیشنی این سریال می‌خواهد از این روابط آشنا، روایت‌های تازه‌ای استخراج کند.
در رأس تیم تولید این مجموعه انیمیشن، «دیوید لیپمن» تهیه‌کننده‌ دو سری «شرک» قرار دارد. مایکل رایان و تیم جان از دیگر اعضای تیم سازنده هستند. رایان در پروژه‌هایی مانند «سیاره ۵۱» و «پنجه‌های خشم: افسانه هنک» فعالیت داشته و تیم جان نیز سابقه همکاری در فیلم «گربه خیابانی به نام باب» را دارد. حضور چنین گروهی نشان می‌دهد سازندگان قصد دارند وجه کمدی و سرگرمی پروژه را در کنار عناصر معمایی هلمز پررنگ کنند.

یک جهان شرلوکی در حال گسترش

«شرلوک انیمیشنی» در کنار پروژه لایواکشن «شرلوک واقعی» تعریف شده است که آن هم بر اساس آثار سرکامب ساخته می‌شود و قرار است چهار قسمت بلند داشته باشد. با این حال «شرلوک انیمیشنی» پروژه‌ای مستقل با زبان تصویری متفاوت است؛ یکی لایواکشن و دیگری انیمیشن بزرگسالانه. همین هم نشان می‌دهد شرکت تلویزیونی «هری کینگ» به دنبال ساخت یک روایت واحد از هلمز نیست بلکه می‌خواهد ظرفیت‌های مختلف این شخصیت را در قالب‌های متفاوت آزمایش کند.

شرلوک هنوز می‌تواند غافلگیرتان کند

این مجموعه انیمیشن هنوز در مرحله تولید قرار دارد و تاکنون تاریخ انتشار، پلتفرم پخش و صداپیشگان آن به‌طور رسمی اعلام نشده‌اند بنابراین هنوز برای قضاوت درباره نتیجه نهایی زود است. با این حال، انتخاب انیمیشن برای بازگشت هلمز نشان می‌دهد مسئله فقط ساختن یک اقتباس تازه نیست؛ مسئله این است که چگونه می‌توان شخصیتی را که بارها بازآفرینی شده، دوباره برای مخاطب امروز جذاب کرد.
شخصیت شرلوک هلمز که نخستین ‌بار در سال ۱۸۸۷ و در رمان «اتود در قرمز لاکی» به خوانندگان معرفی شد، بارها تغییر کرده است اما یک ویژگی همچنان ثابت مانده، اینکه هر نسل می‌تواند هلمز خودش را بسازد و این‌ بار، نوبت انیمیشن است تا نشان دهد اگر محدودیت‌های جهان واقعی کنار گذاشته شوند، از مشهورترین کارآگاه ادبیات چه نسخه تازه‌ای می‌توان ساخت.